Những điều cần biết về bệnh gan nhiễm mỡ

Gan có nhiều chức năng quan trọng, trong đó có chức năng tích lũy và chuyển hóa các chất béo.Gan nhiễm mỡ là sự tích lũy bất thường Triglycerid trong tế bào gan > 5% trọng lượng gan hoặc quan sát dưới kính hiển vi thấy > 5% TBG chứa mỡ.

I. SINH LÝ BỆNH:
- Giảm sự oxy hóa acid béo trong tế bào gan
- Gia tăng tổng hợp acid béo trong gan, hoặc tăng lượng acid béo đến gan từ các mô mỡ, từ lượng mỡ ở ruột gia tăng, nhất là sau khi ăn quá nhiều chất béo động vật.
- Thiếu sự kết hợp hay bài xuất triglyceride, cũng như VLDL
II. PHÂN LOẠI:
- Theo nguyên nhân: Gan nhiễm mỡ do rượu và Gan nhiễm mỡ không do rượu
- Theo mô học: Gan nhiễm mỡ đơn thuần và Viêm gan nhiễm mỡ
- Loại nhẹ: Hàm lượng mỡ chiếm 5-10% trọng lượng gan, hay 5-10% TBG chứa hạt mỡ.
- Loại vừa: Hàm lượng mỡ chiếm 10-25% trọng lượng gan, hay 10-25 % TBG chứa hạt mỡ.
- Loại nặng: Hàm lượng mỡ chiếm trên 30% trọng lượng gan, hay hơn 30 % TBG chứa hạt mỡ.

Ảnh minh họa

III. CÁC NGUYÊN NHÂN GÂY GAN NHIỄM MỠ:
1. Mãn tính:
- Nghiện rượu bia.
- Béo phì trẻ em và người lớn
- Tiểu đường type II
- Tăng Lipid máu
- Thiếu dinh dưỡng - protein năng lượng, nhịn đói
- Nuôi ăn qua đường tĩnh mạch kéo dài
- Phẫu thuật nối Hồi Hỗng tràng (trong điều trị béo phì)
- Những rối loạn di truyền về oxy hóa acid béo ở ty lạp thể
- Các bệnh Viêm gan siêu vi B, C, bệnh Wilson
2. Cấp tính:
- Gan nhiễm mỡ trong thai kỳ
- H/C Reye
- Bệnh ói mửa Jamaica do trẻ em ăn quả Akee sống
- Các chất độc dạng hợp chất (carbon tetrachloride, trichloroethylene, phosphorus, fialuridine).

IV. DẤU HIỆU BỆNH:
- Dấu hiệu nhẹ: Phần lớn không có triệu chứng, chỉ phát hiện khi khám sức khỏe tổng quát định kỳ. Có thể biểu hiện mệt mỏi, khó chịu vùng thượng vị (P), tức hai hạ sườn, đầy bụng.
- Dấu hiệu nặng: Vàng da mắt, đau bụng, buồn nôn, nôn, gan to nhẹ. Ở những bệnh nhân GNM do những nguyên nhân khác nhau có kèm theo những triệu chứng toàn thân và dấu hiệu đặc trưng của những nguyên nhân đó.
- BIẾN CHỨNG:
Mỡ là chất gây độc cho TBG có thể trực tiếp làm chết TBG theo chương trình hoặc gián tiếp làm TBG nhạy cảm với 1 số chất độc khác, mỡ gây viêm nhiễm hoại tử TBG, rối loạn vi tuần hoàn ở gan, kích thích tiến trình xơ hóa.
* Gan nhiễm mỡ đơn thuần, nếu điều trị tích cực, loại bỏ nguyên nhân, tiên lượng lành tính.
* Viêm gan nhiễm mỡ có thể gây xơ gan (# 20%), suy gan, HCC, tử vong.

V. ĐIỀU TRỊ:
- Kiêng bia rượu, nếu là GNM do rượu thì có thể sẽ mất sau 1 - 4 tuần
- Chế độ ăn: Hạn chế ăn thực phẩm giàu cholesterol như da và nội tạng động vật, lòng đỏ trứng, hạn chế đường.Nên ăn nhiều rau (tối thiểu 300g/người/ngày) như cải xanh, rau cần tây, rau diếp cá, rau ngót. Quả chín tươi (200g/người/ngày) lưu ý các loại quả chanh, cam, quýt, bưởi. Một số thức ăn có thể xem là “thuốc” giảm mỡ như dầu đậu nành, đậu phụng, nấm hương, nhộng tằm, lá trà, lá sen, hoa hòe, bắp chuối, bắp ngô. Không nên ăn tối quá khuya (sau 19 giờ) Khoảng cách bữa ăn tối trước khi đi ngủ khoảng 3 tiếng đồng hồ.
- Luyện tập thể dục 30 phút/ngày, đi bộ, thể thao
- Điều trị các Rối loạn chuyển hóa: Tiểu đường (Metformin), tăng Lipid máu (Statin,Omega 3), béo phì, các bệnh viêm gan siêu vi C...
- Ngưng ngay các thuốc độc cho gan, gây tích lũy mỡ trong gan, thay các thuốc an toàn hơn theo chỉ dẫn của bác sĩ

VI. PHÒNG BỆNH:
- Chế độ ăn uống hợp lý
- Luyện tập cơ thể thường xuyên
- Kiêng bia, rượu
- Dùng thuốc phải theo hướng dẫn của bác sĩ
- Khám sức khỏe định kỳ.

Giật mình với những bệnh liên quan đến lá gan của bạn

Ngày nay con người phải đối mặt với môi trường ô nhiễm, thực phẩm chứa chất độc hại. Đây chính là nguy cơ đe dọa sức khỏe con người và gây ra bệnh nguy hiểm cho lá gan của cơ thể người.

Bệnh về gan ngày càng gia tăng:
Theo những thống kê gần đây cho thấy, nước ta có tỉ lệ mang virus viêm gan B rất cao khoảng 15-20% (có khoảng 10 triệu người đang bị nhiễm bệnh). Theo TS BS Bùi Hữu Hoàng, Khoa Tiêu hóa – Gan mật BV ĐHYD TPHCM, Việt Nam thuộc vùng dịch tễ lưu hành của viêm gan virus đặc biệt đối với siêu vi A và B. Ở các nước đang phát triển như nước ta hơn 90% dân số đều đã có nhiễm HAV. Bệnh thường tự giới hạn , khoảng 10% rơi vào mãn tính .Trẻ em tuổi càng nhỏ nhiễm virus tỉ lệ rơi vào mãn tính càng cao khoảng,hơn 90% nếu nhiễm vào lúc chu sinh. Khoảng 40% người viêm gan siêu vi B mãn chết vì biến chứng xơ gan ,ung thư gan. Về biến chứng ung thư gan, thông tin mới nhất tại Hội nghị Gan mật Châu Á Thái Bình Dương tại Bắc Kinh diễn ra vào cuối tháng 3 năm 2010 cũng cho biết,ung thư gan đứng hàng thứ 5 trong các ung thư ở nam, đứng hàng thứ 8 ung thư ở nữ ; 80% xảy ra ở các nước đang phát triển, nguyên nhân tử vong đứng hàng thứ hai trên thế giới và đa phần chẩn đoán đã quá muộn. Nguyên nhân chính là do virus viêm gan B ,C và tỉ lệ ung thư gan ngày càng tăng; do vậy điều trị hiệu quả viêm gan B , C là ngăn chặn phần lớn ung thư gan.

Trong những năm gần đây, mỗi năm, Việt Nam có đến 10.000 ca mắc bệnh mắc bệnh mới, và trở thành quốc gia có tỉ lệ người mắc bệnh ung thư gan hàng đầu thế giới. Phần lớn các bệnh nhân lại phát hiện bệnh trong giai đoạn trễ nên việc chữa trị không còn hiệu quả. Theo “Ghi nhận ung thư quần thể” tại TP.HCM 2006, ung thư gan đứng hàng thứ 1 ở nam giới với xuất độ 24,2/100.000 dân và đứng hàng thứ 5 ở nữ giới với xuất độ 6,2 / 100.000 dân.Tại Bệnh viện Ung Bướu TP.HCM, mỗi năm tiếp nhận khoảng 500 ca ung thư gan mới.

Bên cạnh bệnh viêm gan và ung thư gan, tình trạng gan nhiễm mỡ hay xơ gan cũng đáng báo động. Nguyên nhân là do thói quen ăn uống không khoa học, ăn quá nhiều chất béo, thừa chất cũng là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến căn bệnh gan nhiễm mỡ. Tại các nước trên thế giới, tỉ lệ mắc bệnh gan nhiễm mỡ chiếm từ 10-24% dân số. Ở Việt Nam, do thói quen ăn uống và sinh hoạt không hợp lý, số bệnh nhân mắc bệnh gan nhiễm mỡ ngày càng gia tăng, đặc biệt ở các đối tượng ít vận động, nhân viên văn phòng, người nghiện bia rượu.v.v...

Nhiều bệnh liên quan đến gan nguy hiểm cho cơ thể

Tự phòng ngừa bệnh gan như thế nào?

Theo các chuyên gia y tế về Tiêu hóa – Gan mật, mặc dù có nhiều bệnh gan không thể phòng ngừa được , con người vẫn có nhiều cách để bảo vệ gan ít tổn thương nhất. Không nên uống rượu nhiều nhất là phụ nữ. Những người bệnh gan nên kiêng rượu, bia hoàn toàn. Những người trong gia đình có người bệnh gan ứ sắt hay xơ gan mật nguyên phát nên test máu thường xuyên để kiểm tra bệnh này, nếu có bệnh nên điều trị càng sớm càng tốt. Nên giữ cân nặng trung bình , không ăn nhiều chất béo . Các thuốc có độc cho gan nên tránh . Không nên hút thuốc lá vì làm tăng nguy cơ ung thư gan và làm tăng thêm độc tính các thuốc có hại cho gan. Bên cạnh đó, tránh dùng quá nhiều thuốc giảm đau hay kết hợp nhiều loại thuốc bởi khi đó sẽ làm cho các tế bào và cơ quan của gan mệt mỏi vì phải làm việc quá nhiều, dẫn đến sinh bệnh. Tốt nhất là uống thuốc theo đơn và không được tự ý mua thuốc điều trị. cần thực hành tốt vệ sinh, an toàn tình dục, không dùng chung bơm kim tiêm, tiêm vaccine là cách để phòng bệnh viêm gan siêu vi tốt nhất. Với trẻ em thì đảm bảo cho trẻ được tiêm vaccine đúng thời hạn. Có chế độ dinh dưỡng hợp lý. Mặc dù bệnh gan hầu như không do thức ăn gây ra hay có thể ngăn ngừa bệnh bằng con đường ăn uống nhưng có sự tương quan, nhất là bệnh gan nhiễm mỡ thường đi kèm với tình trạng béo phì.

Bệnh viêm gan siêu vi B có thể phát hiện sớm một cách dễ dàng nhờ vào các xét nghiệm máu đơn giản. Việc phát hiện sớm viêm gan B mạn tính giúp gia tăng hy vọng ngăn ngừa biến chứng xơ gan và ung thư gan bằng cách khám sức khỏe định kỳ và điều trị với những loại thuốc đặc trị mới. Và một điều đáng mừng là hiện nay trên thị trường đã có nhiều loại thuốc chăm sóc, bảo vệ cho lá gan có nguồn gốc từ thảo dược, từ những “cây nhà lá vườn” vừa đảm bảo chất lượng, an toàn khi sử dụng và giá cả phù hợp với thu nhập của người Việt nam.